<!DOCTYPE html>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="pt-br" lang="pt-br" dir="ltr">
<head>
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0" />
	<meta name="google-site-verification" content="8R88yrZC_pBBzeMDQP46iyx0f9Th-NXHVT7tjVfVl9A" />
    <meta charset="utf-8" />
	<base href="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" />
	<meta name="keywords" content="Lula, 2018, cadidatura, denúncia, eleições, Luiz Alberto Gomez de Souza, política" />
	<meta name="description" content="O Instituto Humanitas Unisinos - IHU - um órgão transdisciplinar da Unisinos, que visa apontar novas questões e buscar respostas para os desafios de nossa época. Parte da visão do humanismo social cristão, debatendo a sociedade do futuro." />
	<meta name="generator" content="ASAV" />
	<title>O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam - Instituto Humanitas Unisinos - IHU</title>
	<link href="https://www.ihu.unisinos.br/categorias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" rel="canonical" />
	<link href="/templates/ihu/favicon.ico" rel="shortcut icon" type="image/vnd.microsoft.icon" />
	<link href="https://www.ihu.unisinos.br/component/search/?Itemid=134&amp;catid=78&amp;id=575033&amp;format=opensearch" rel="search" title="Pesquisa Instituto Humanitas Unisinos - IHU" type="application/opensearchdescription+xml" />
	<link href="https://www.ihu.unisinos.br//modules/mod_asavvideogallery/assets/css/sidebar.css" rel="stylesheet" />
	<link href="/media/system/css/modal.css?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66" rel="stylesheet" />
	<link href="/modules/mod_asavihuonline/assets/css/mod_asavihuonline.css" rel="stylesheet" />
	<link href="https://www.ihu.unisinos.br//modules/mod_asavsharenews/assets/css/mod_asavsharenews.css" rel="stylesheet" />
	<link href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.6.0/css/all.min.css" rel="stylesheet" />
	<link href="/templates/ihu/css/template.css" rel="stylesheet" />
	<link href="/templates/ihu/css/icons.css" rel="stylesheet" />
	<script type="application/json" class="joomla-script-options new">{"csrf.token":"4ba97ed7c955cbd2ea6e4dd73283495a","system.paths":{"root":"","base":""}}</script>
	<script src="/media/jui/js/jquery.min.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/jui/js/jquery-noconflict.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/jui/js/jquery-migrate.min.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/system/js/caption.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="https://www.ihu.unisinos.br//modules/mod_asavvideogallery/assets/js/asavvideogallery.js"></script>
	<script src="/media/system/js/mootools-core.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/system/js/core.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/system/js/mootools-more.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/media/system/js/modal.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="https://www.ihu.unisinos.br//modules/mod_asavsharenews/assets/js/mod_asavsharenews.js"></script>
	<script src="/media/jui/js/bootstrap.min.js?bb5be63fb85c7ed07557557e81914e66"></script>
	<script src="/templates/ihu/js/hammer.min.js"></script>
	<script src="/templates/ihu/js/jquery.hammer.js"></script>
	<script src="/templates/ihu/js/template.js"></script>
	<script src="/templates/ihu/js/swipe_news.js"></script>
	<script src="/templates/ihu/js/twitter_button.js"></script>
	<script src="/media/system/js/html5fallback.js"></script>
	<script>
		//<![CDATA[
jQuery(window).on('load',  function() {
				new JCaption('img.caption');
			});
		jQuery(function($) {
			SqueezeBox.initialize({});
			initSqueezeBox();
			$(document).on('subform-row-add', initSqueezeBox);

			function initSqueezeBox(event, container)
			{
				SqueezeBox.assign($(container || document).find('a.modal').get(), {
					parse: 'rel'
				});
			}
		});

		window.jModalClose = function () {
			SqueezeBox.close();
		};

		// Add extra modal close functionality for tinyMCE-based editors
		document.onreadystatechange = function () {
			if (document.readyState == 'interactive' && typeof tinyMCE != 'undefined' && tinyMCE)
			{
				if (typeof window.jModalClose_no_tinyMCE === 'undefined')
				{
					window.jModalClose_no_tinyMCE = typeof(jModalClose) == 'function'  ?  jModalClose  :  false;

					jModalClose = function () {
						if (window.jModalClose_no_tinyMCE) window.jModalClose_no_tinyMCE.apply(this, arguments);
						tinyMCE.activeEditor.windowManager.close();
					};
				}

				if (typeof window.SqueezeBoxClose_no_tinyMCE === 'undefined')
				{
					if (typeof(SqueezeBox) == 'undefined')  SqueezeBox = {};
					window.SqueezeBoxClose_no_tinyMCE = typeof(SqueezeBox.close) == 'function'  ?  SqueezeBox.close  :  false;

					SqueezeBox.close = function () {
						if (window.SqueezeBoxClose_no_tinyMCE)  window.SqueezeBoxClose_no_tinyMCE.apply(this, arguments);
						tinyMCE.activeEditor.windowManager.close();
					};
				}
			}
		};
		
		//]]>
	</script>

    <!-- ReCaptcha Google -->
    <script src='https://www.google.com/recaptcha/api.js'></script>
    <!-- Favicons -->
    <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
    <link rel="icon" type="image/png" href="/favicon-32x32.png" sizes="32x32">
    <link rel="icon" type="image/png" href="/favicon-16x16.png" sizes="16x16">
    <link rel="manifest" href="/manifest.json">
    <link rel="mask-icon" href="/safari-pinned-tab.svg" color="#5bbad5">
    <meta name="theme-color" content="#FC6B01">

    <!--[if lt IE 9]>
        <script src="/media/jui/js/html5.js"></script>
    <![endif]-->
    
<meta property="fb:app_id" 					content="154074558361498" />
<meta property="og:type"            content="website"/>
<meta property="og:url"             content="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam"/>
<meta property="og:title"           content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam"/>
<meta property="og:description"     content="Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas"/>
<meta property="og:image"           content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />
<meta name="twitter:card"           content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:url"            content="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" />
<meta name="twitter:title"          content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam" />
<meta name="twitter:description"    content="Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas" />
<meta name="twitter:image"          content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />
<meta itemprop="name"               content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam">
<meta itemprop="image"              content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />
<meta property="fb:app_id" 					content="154074558361498" />
<meta property="og:type"            content="website"/>
<meta property="og:url"             content="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam"/>
<meta property="og:title"           content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam"/>
<meta property="og:description"     content="Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas"/>
<meta property="og:image"           content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />
<meta name="twitter:card"           content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:url"            content="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" />
<meta name="twitter:title"          content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam" />
<meta name="twitter:description"    content="Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas" />
<meta name="twitter:image"          content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />
<meta itemprop="name"               content="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam">
<meta itemprop="image"              content="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG" />

	<!-- ANALYTICS -->
	<script>
	  (function(i,s,o,g,r,a,m){i['GoogleAnalyticsObject']=r;i[r]=i[r]||function(){
	  (i[r].q=i[r].q||[]).push(arguments)},i[r].l=1*new Date();a=s.createElement(o),
	  m=s.getElementsByTagName(o)[0];a.async=1;a.src=g;m.parentNode.insertBefore(a,m)
	  })(window,document,'script','https://www.google-analytics.com/analytics.js','ga');

	  ga('create', 'UA-546105-10', 'auto');
	  ga('send', 'pageview');
	</script> 
    <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@elastic/apm-rum@5.14.0/dist/bundles/elastic-apm-rum.umd.min.js" crossorigin></script>
    <script>
    elasticApm.init({
        serviceName: 'site-ihu',
        serverUrl: 'https://apm.asav.org.br',
        environment: 'prod',
        distributedTracingOrigins: [
        'https://www.ihu.unisinos.br',
        'https://ihu.unisinos.br'
        ],
        pageLoadTransactionName: function () {
        return window.location.pathname;
        }
    });
    </script>

    <script id="mcjs">!function(c,h,i,m,p){m=c.createElement(h),p=c.getElementsByTagName(h)[0],m.async=1,m.src=i,p.parentNode.insertBefore(m,p)}(document,"script","https://chimpstatic.com/mcjs-connected/js/users/cc850321ed8cdd904f1cb164c/03af79b7b9da84679e684f7bb.js");</script>
</head>

<body>
    <!-- Facebook SDK -->
    <script>
        window.fbAsyncInit = function() {
            FB.init({
                appId      : '154074558361498',
                xfbml      : true,
                version    : 'v2.11'
            });
        };

        (function(d, s, id){
            var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
            if (d.getElementById(id)) {return;}
            js = d.createElement(s); js.id = id;
            js.src = "//connect.facebook.net/en_US/sdk.js";
            fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
        }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
    </script>
    <!-- /Facebook SDK -->

    <!-- Header -->
    <header class="main-menu topmenu">
        <div class="desktop-menu">
            <div class="container">
                		<div class="moduletable">
						<ul class="nav menu">
    <li class="item-101 menu-top"><a href="/" class="footerHidden">Início</a></li><li class="item-118 menu-top deeper parent"><a href="#" >Sobre o IHU</a><ul class="nav-child small"><li class="item-119"><a href="/sobre-o-ihu/genese-missao-e-rotas" >Gênese, missão e rotas</a></li><li class="item-120"><a href="/sobre-o-ihu/sala-ignacio-ellacuria" >Sala Ignacio Ellacuría e Companheiros</a></li><li class="item-122 deeper subparent"><a href="http://www.asav.org.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Rede SJ-Cias</a><ul class="nav-subchild small"><li class="item-214"><a href="http://www.asav.org.br/cciassao-leopoldo/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">CCIAS</a></li><li class="item-123"><a href="/sobre-o-ihu/rede-sjcias/cepat" >CEPAT</a></li></ul></li></ul></li><li class="item-124 menu-top deeper parent"><a href="#" >Programas</a><ul class="nav-child small"><li class="item-126"><a href="http://www.ihu.unisinos.br/observasinos/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Observasinos</a></li><li class="item-127"><a href="/programas/teologia-publica" >Teologia Pública</a></li><li class="item-128"><a href="/programas/ihu-fronteiras" >IHU Fronteiras</a></li><li class="item-129"><a href="/programas/repensando-a-economia" >Repensando a Economia</a></li><li class="item-130"><a href="/programas/sociedade-sustentavel" >Sociedade Sustentável</a></li></ul></li><li class="item-218 menu-top deeper parent"><a href="#" >Notícias</a><ul class="nav-child small"><li class="item-104"><a href="/maisnoticias/noticias" >Mais notícias</a></li><li class="item-231"><a href="/maisnoticias/entrevistas" >Entrevistas</a></li><li class="item-232"><a href="/maisnoticias/paginas-especiais" >Páginas especiais</a></li><li class="item-233"><a href="/maisnoticias/jornalismo-experimental" >Jornalismo Experimental</a></li><li class="item-260"><a href="https://open.spotify.com/show/5Rrhf1tcfIrxuHTob2gD5C?si=4f591b7c461b4798" target="_blank" rel="noopener noreferrer">IHUCAST</a></li></ul></li><li class="item-125 menu-top deeper parent"><a href="#" >Publicações</a><ul class="nav-child small"><li class="item-213"><a href="/publicacoes/mais-publicacoes" >Mais publicações</a></li><li class="item-212"><a href="http://www.ihuonline.unisinos.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Revista IHU On-Line</a></li></ul></li><li class="item-134 current active menu-top"><a href="/eventos" >Eventos</a></li><li class="item-135 menu-top deeper parent"><a href="#" >Espiritualidade</a><ul class="nav-child small"><li class="item-138"><a href="/espiritualidade/comentario-do-evangelho" >Comentário do Evangelho</a></li><li class="item-222"><a href="/espiritualidade/ministerio-da-palavra-na-voz-das-mulheres" >Ministério da palavra na voz das Mulheres</a></li><li class="item-141"><a href="/espiritualidade/oracoes-interreligiosas-ilustradas" >Orações Inter-Religiosas Ilustradas</a></li><li class="item-219"><a href="/espiritualidade/martirologio-latino-americano" >Martirológio Latino-Americano</a></li><li class="item-226"><a href="/espiritualidade/sinodo-pan-amazonico" >Sínodo Pan-Amazônico</a></li><li class="item-227"><a href="/espiritualidade/mulheres-na-igreja" >Mulheres na Igreja</a></li></ul></li><li class="item-143 menu-top"><a href="/contato" class="footerHidden">Contato</a></li></ul>
		</div>
	
            </div>
        </div>
    </header>
    <div class="topbar topmenu">
        <div class="container">

            <div class="header-mobile-menu">
                <div class="mobile-menu-button">
                    <span></span>
                    <span></span>
                    <span></span>
                </div>
            </div>

            <div class="open-mobile-menu mobile-menu">
                <div class="close-nav-button">
                    <i class="material-icons">close</i>
                </div>
                <div class="mobilesearch">
                    <div class="topsocialmedia">
                        <ul>
                            <li><a href="https://bsky.app/profile/ihu.unisinos.br" target="_blank"><i class="fa-brands fa-bluesky"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://x.com/_ihu" target="_blank"><i class="fab fa-x-twitter"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.facebook.com/InstitutoHumanitasUnisinos/" target="_blank"><i class="fa-brands fa-facebook" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.instagram.com/_ihu/" target="_blank"><i class="fa-brands fa-instagram" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.threads.net/@_ihu" target="_blank"><i class="fa-brands fa-threads"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.youtube.com/user/ihucomunica" target="_blank"><i class="fa-brands fa-youtube" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://open.spotify.com/show/5Rrhf1tcfIrxuHTob2gD5C?si=y2LlUwSHRDeDQgbhYOrztQ&dl_branch=1&nd=1" target="_blank"><i class="fa-brands fa-spotify" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://whatsapp.com/channel/0029VaFuN4PDJ6H07R2On71R" target="_blank"><i class="fa-brands fa-whatsapp" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            
                        </ul>
                    </div>
                    <div class="search">
    <form action="/eventos" method="" class="form-inline">
        <input name="search" id="mod-search-searchword" "maxlength="200"  class="inputbox search-query" type="search"placeholder="Buscar" value=""/> <span class="icon-search"><i class="material-icons">search</i></span>        <input type="hidden" name="task" value="busca" />
        <input type="hidden" name="option" value="com_padraobusca" />
        <input type="hidden" name="Itemid" value="134" />
    </form>
</div>

                </div>
                		<div class="moduletable">
						<ul class="nav menu">
    <li class="item-101 menu-top"><a href="/" class="footerHidden">Início</a></li><li class="item-118 menu-top deeper parent"><a href="#" >Sobre o IHU</a><ul class="nav-child small"><li class="item-119"><a href="/sobre-o-ihu/genese-missao-e-rotas" >Gênese, missão e rotas</a></li><li class="item-120"><a href="/sobre-o-ihu/sala-ignacio-ellacuria" >Sala Ignacio Ellacuría e Companheiros</a></li><li class="item-122 deeper subparent"><a href="http://www.asav.org.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Rede SJ-Cias</a><ul class="nav-subchild small"><li class="item-214"><a href="http://www.asav.org.br/cciassao-leopoldo/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">CCIAS</a></li><li class="item-123"><a href="/sobre-o-ihu/rede-sjcias/cepat" >CEPAT</a></li></ul></li></ul></li><li class="item-124 menu-top deeper parent"><a href="#" >Programas</a><ul class="nav-child small"><li class="item-126"><a href="http://www.ihu.unisinos.br/observasinos/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Observasinos</a></li><li class="item-127"><a href="/programas/teologia-publica" >Teologia Pública</a></li><li class="item-128"><a href="/programas/ihu-fronteiras" >IHU Fronteiras</a></li><li class="item-129"><a href="/programas/repensando-a-economia" >Repensando a Economia</a></li><li class="item-130"><a href="/programas/sociedade-sustentavel" >Sociedade Sustentável</a></li></ul></li><li class="item-218 menu-top deeper parent"><a href="#" >Notícias</a><ul class="nav-child small"><li class="item-104"><a href="/maisnoticias/noticias" >Mais notícias</a></li><li class="item-231"><a href="/maisnoticias/entrevistas" >Entrevistas</a></li><li class="item-232"><a href="/maisnoticias/paginas-especiais" >Páginas especiais</a></li><li class="item-233"><a href="/maisnoticias/jornalismo-experimental" >Jornalismo Experimental</a></li><li class="item-260"><a href="https://open.spotify.com/show/5Rrhf1tcfIrxuHTob2gD5C?si=4f591b7c461b4798" target="_blank" rel="noopener noreferrer">IHUCAST</a></li></ul></li><li class="item-125 menu-top deeper parent"><a href="#" >Publicações</a><ul class="nav-child small"><li class="item-213"><a href="/publicacoes/mais-publicacoes" >Mais publicações</a></li><li class="item-212"><a href="http://www.ihuonline.unisinos.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Revista IHU On-Line</a></li></ul></li><li class="item-134 current active menu-top"><a href="/eventos" >Eventos</a></li><li class="item-135 menu-top deeper parent"><a href="#" >Espiritualidade</a><ul class="nav-child small"><li class="item-138"><a href="/espiritualidade/comentario-do-evangelho" >Comentário do Evangelho</a></li><li class="item-222"><a href="/espiritualidade/ministerio-da-palavra-na-voz-das-mulheres" >Ministério da palavra na voz das Mulheres</a></li><li class="item-141"><a href="/espiritualidade/oracoes-interreligiosas-ilustradas" >Orações Inter-Religiosas Ilustradas</a></li><li class="item-219"><a href="/espiritualidade/martirologio-latino-americano" >Martirológio Latino-Americano</a></li><li class="item-226"><a href="/espiritualidade/sinodo-pan-amazonico" >Sínodo Pan-Amazônico</a></li><li class="item-227"><a href="/espiritualidade/mulheres-na-igreja" >Mulheres na Igreja</a></li></ul></li><li class="item-143 menu-top"><a href="/contato" class="footerHidden">Contato</a></li></ul>
		</div>
	
            </div>

            <div class="toplogo"><a href="/"><img src="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/svg/logo-ihu-e-adital.svg" alt="" /></a></div>
            <div class="topsearch">
                <div class="topsocialmedia">
                    <ul>
                            <li><a href="https://bsky.app/profile/ihu.unisinos.br" target="_blank"><i class="fa-brands fa-bluesky"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://x.com/_ihu" target="_blank"><i class="fab fa-x-twitter"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.facebook.com/InstitutoHumanitasUnisinos/" target="_blank"><i class="fa-brands fa-facebook" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.instagram.com/_ihu/" target="_blank"><i class="fa-brands fa-instagram" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.threads.net/@_ihu" target="_blank"><i class="fa-brands fa-threads"aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://www.youtube.com/user/ihucomunica" target="_blank"><i class="fa-brands fa-youtube" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://open.spotify.com/show/5Rrhf1tcfIrxuHTob2gD5C?si=y2LlUwSHRDeDQgbhYOrztQ&dl_branch=1&nd=1" target="_blank"><i class="fa-brands fa-spotify" aria-hidden="true"></i></a></li>
                            <li><a href="https://whatsapp.com/channel/0029VaFuN4PDJ6H07R2On71R" target="_blank"><i class="fa-brands fa-whatsapp" aria-hidden="true"></i></a></li>
                    </ul>
                </div>
                <div class="search">
    <form action="/eventos" method="" class="form-inline">
        <input name="search" id="mod-search-searchword" "maxlength="200"  class="inputbox search-query" type="search"placeholder="Buscar" value=""/> <span class="icon-search"><i class="material-icons">search</i></span>        <input type="hidden" name="task" value="busca" />
        <input type="hidden" name="option" value="com_padraobusca" />
        <input type="hidden" name="Itemid" value="134" />
    </form>
</div>

            </div>
        </div>
    </div>
    <!-- /Header -->

    <!-- Body -->
    
    
<div class="item-page" itemscope itemtype="https://schema.org/Article">
    <meta itemprop="inLanguage" content="pt-BR" />

    
<!-- TWITTER BUTTON TEMPLATE -->
<div id="twitter-button-template" style="display: none;">
    <div class="tweet-intent-box ##EXTRA-CLASSES">
        <p class="tweet-quote">##TWEET</p>
        <a class="button-tweet-intent tweet-intent" href="https://twitter.com/intent/tweet?text=##TWEET_URL%20https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2F575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam+via+%40_ihu">
            <i class="fa fa-twitter tweet-intent"></i>
            Tweet
        </a>
    </div>
</div>
<!-- /TWITTER BUTTON TEMPLATE -->

<!-- PRÓXIMO ARTIGO -->
		<div class="moduletable">
						<div class="next-article-arrows">

    <div class="next-arrow next-article-arrows-right">
        <a class="next-article" href="/categorias/159-entrevistas/664350-toda-guerra-militar-e-uma-guerra-contra-deus-entrevista-especial-com-david-neuhaus">
            <i class="fa fa-chevron-right" aria-hidden="true"></i>
        </a>
    </div>
</div>
		</div>
	<!-- /PRÓXIMO ARTIGO -->

<!-- NEWS TITLE -->
    <div title="Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas" class="news-titlebox" style="background-image: url('/images/ihu/2018/01/09_01_lula_campos_dos_goytacazes_rio_de_janeiro_foto_ricardo_stuckert_fotos_publicas.JPG');">
        <div class="container text-overlay">
            <h1>O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam</h1>
                                <span id="legenda">Foto: Ricardo Stuckert | Fotos Públicas</span>
      
        </div>  
    </div>


<!-- NEWS CONTENT -->
<div class="container news-content">

    <div class="col-3 hidden-mobile">
        <!-- MAIS LIDOS -->
            <div class="news-maislidos mostread" > <!-- classe home-maislidos quando estiver na HOME -->
        <h2>Mais Lidos</h2>

        <ul >

            
                
                <li>
                                            <div class="news-thumb-image">
                            <img src="/images/ihu/2026/04_gifs/01_04_gaza_trump_pascoa.gif" alt="Jesuíta da comunidade da Terra Santa testemunha o significado da celebração da Paixão, Morte e Ressurreição de Cristo em uma região que se tornou símbolo contemporâneo da barbárie e do esquecimento humano" title="“Toda guerra militar é uma guerra contra Deus”. Entrevista especial com David Neuhaus" />
                        </div>
                                        <h3>“Toda guerra militar é uma guerra contra Deus”. Entrevista especial com David Neuhaus</h3>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/159-entrevistas/664350-toda-guerra-militar-e-uma-guerra-contra-deus-entrevista-especial-com-david-neuhaus">LER MAIS</a>
                </li>

            
                
                <li>
                                            <div class="news-thumb-image">
                            <img src="/images/ihu/2025/04/07_04_juan_luis_segundo.jpg" alt="" title="A ressurreição no meio da uma Sexta-feira Santa prolongada. Artigo de Leonardo Boff" />
                        </div>
                                        <h3>A ressurreição no meio da uma Sexta-feira Santa prolongada. Artigo de Leonardo Boff</h3>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/664335-a-ressurreicao-no-meio-da-uma-sexta-feira-santa-prolongada-artigo-de-leonardo-boff">LER MAIS</a>
                </li>

            
                
                <li>
                                            <div class="news-thumb-image">
                            <img src="/images/ihu/2020/09/10-09-2020-cruz-cristo-foto-freepik.png" alt="" title="O sentido da cruz de Cristo: superação da lógica sacrificial expiatória como consequência do amor radical a Deus e à humanidade. Artigo de Elias Wolff" />
                        </div>
                                        <h3>O sentido da cruz de Cristo: superação da lógica sacrificial expiatória como consequência do amor radical a Deus e à humanidade. Artigo de Elias Wolff</h3>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/664276-o-sentido-da-cruz-de-cristo-superacao-da-logica-sacrificial-expiatoria-como-consequencia-do-amor-radical-a-deus-e-a-humanidade-artigo-de-elias-wolff">LER MAIS</a>
                </li>

            
        </ul>
    </div>        <!-- NEWSLETTER -->
        		<div class="moduletable">
						<div id="mc_wrapper_container"> <!-- Container para aplicar container queries -->    <div id="mc_embed_shell" style="max-width:950px;margin:auto;"> <!-- Embed do Form MailChimp -->      <link href="//cdn-images.mailchimp.com/embedcode/classic-061523.css" rel="stylesheet">      <style>        /* ====== LAYOUT PRINCIPAL ====== */       #mc-wrapper {         display: flex;         background: #fff;         border-radius: 4px;         overflow: hidden;         width: 100%;         max-width: 950px;         margin: auto;       }        /* LADO ESQUERDO (IMAGEM) */       #mc-left {         flex: 4.5;         background-image: url(https://d335luupugsy2.cloudfront.net/cms/files/781866/1713367814/$j5nj373e48m);         background-size: cover;         background-position: center;         min-height: 320px;       }        /* LADO DIREITO (FORM) */       #mc-right {         flex: 7.5;         padding: 10px 20px 0px 14px;         display: flex;         flex-direction: column;         justify-content: flex-start;       }        /* ====== TÍTULO ====== */       #mc-right h2 {         color: #ff6b08;         font-family: "Open Sans", sans-serif;         font-size: 33px;         text-align: center;         margin-bottom: 15px;       }        /* ====== SUBTEXTO ====== */       .subtext {         font-family: Lato, sans-serif;         font-size: 14px;         color: #111;         max-width: 550px;         margin: 20px 0px 0px 20px;       }        /* ====== INPUTS ====== */       #mc_embed_shell input[type="text"],       #mc_embed_shell input[type="email"] {         width: 100%;         max-width: 550px;         height: 36px;         font-size: 16px;         font-family: "Open Sans", sans-serif;         background: #f4f4f4;         border: 1px solid #d6d6d6;         border-radius: 3px;         box-shadow: inset 0px 2px 3px #ddd;         margin-bottom: 8px;       }        #mc_embed_signup .mc-field-group {         width: 100%;         padding: 0px;         min-height: 0px;       }        /* CHECKBOX */       .checkbox-group {         width: 100%;         max-width: 550px;         display: flex;         align-items: center;         margin: 0px 0px 12px 0px;         font-family: Lato, sans-serif;         font-size: 14px;         color: #4a4a4a;       }        .checkbox-group input[type="checkbox"] {         margin: 0px 4px 0px 0px;       }        /* PRIVACIDADE */       #privacy-text {         font-family: Lato, sans-serif;         font-size: 14px;         max-width: 550px;         margin: 0px 0px 18px -2px;       }        #privacy-text a {         color: #4a4a4a;         text-decoration: underline;       }        /* BOTÃO */       #mc-embedded-subscribe {         background: #ff6c08 !important;         font-family: Lato, sans-serif;         font-size: 22px;         height: 50px;         border-radius: 3px;         width: 100%;         max-width: 550px;         cursor: pointer;         color: #fff;         margin-top: 10px;       }        input.button {         width: 100% !important;         max-width: 550px !important;         margin-left: 0 !important;         height: 50px !important;         font-size: 22px !important;       }        /* ================= RESPONSIVO ================= */       @media(max-width: 768px) {         #mc-wrapper {           flex-direction: column;         }          #mc-left {           width: 100%;           height: 200px;         }          #mc-right {           padding: 10px 20px 0px 14px;         }          #mc-right h2 {           font-size: 28px;         }          .subtext {           font-size: 14px;           max-width: 100%;         }          #mc_embed_shell input[type="text"],         #mc_embed_shell input[type="email"] {           max-width: 100%;         }          #mc-embedded-subscribe {           max-width: 100%;         }          .checkbox-group {           max-width: 100%;         }          #privacy-text {           max-width: 100%;         }       }        @media(max-width: 480px) {         #mc-right h2 {           font-size: 26px;         }          .subtext {           font-size: 13px;         }       }        /* ====== TOAST ====== */       #mc-toast {         position: fixed;         top: 20px;         right: -20px;         width: 240px;         max-width: 240px;         min-height: auto;         color: #fff;         padding: 15px 20px;         border-radius: 6px;         font-family: Lato, sans-serif;         font-size: 16px;         box-shadow: 0 8px 16px rgba(0, 0, 0, 0.25);         display: block;         z-index: 9999;         opacity: 0;         transform: translateX(30px);         transition:           right 0.55s cubic-bezier(.25, .8, .25, 1),           opacity 0.55s ease,           transform 0.55s cubic-bezier(.25, .8, .25, 1);       }        #mc-toast.show {         right: 20px;         opacity: 1;         transform: translateX(0);       }        #mc-toast.success {         background: rgba(38, 184, 72, 0.90);       }        #mc-toast.warning {         background: rgba(255, 107, 8, 0.90);       }        #mc-toast.error {         background: rgba(245, 23, 45, 0.90);       }         /* ==================================================          EMBED COLUNA ESQUERDA NOTÍCIAS – AJUSTE AUTOMÁTICO          ================================================== */        #mc_wrapper_container {         container-type: inline-size;         container-name: mc-embed-news;       }        @container mc-embed-news (max-width: 450px) {          /* Oculta o lado esquerdo */         #mc-left {           display: none !important;         }          /* Ajustes exclusivos coluna esquerda */         #mc-right {           width: 210px !important;           float: none !important;           display: flex !important;           flex-direction: column !important;           align-items: center !important;           margin: 0 auto !important;           padding: 9px !important;           box-sizing: border-box !important;         }          /* Zerar margin do check*/         #mc-right h2 {           margin-bottom: 0px !important;         }          /* Inputs compactos */         #mc_embed_shell input[type="text"],         #mc_embed_shell input[type="email"] {           width: 100% !important;           max-width: 100% !important;           height: 22px !important;           font-size: 14px !important;           padding: 4px 6px !important;         }          /* Botão */         #mc-embedded-subscribe {           width: 100% !important;           max-width: 100% !important;           height: 50px !important;           font-size: 18px !important;           padding: 6px 0 !important;         }          /* Checkbox alinhado */         .checkbox-group {           align-items: flex-start !important;           width: 100% !important;           margin-top: 3px;          }          /* Privacidade com margin zerada */         #privacy-text {           margin: 0px 0px 18px 0px !important;           width: 100% !important;         }       }      </style>      <div id="mc-wrapper">        <div id="mc-left"></div>        <div id="mc-right">          <h2>Assine a Newsletter</h2>          <p class="subtext">           Receba as notícias e atualizações do <strong>Instituto Humanitas Unisinos – IHU</strong> em primeira mão.           Junte-se a nós!         </p>          <div id="mc_embed_signup">            <form             action="https://unisinos.us7.list-manage.com/subscribe/post-json?u=cc850321ed8cdd904f1cb164c&id=940c5bcd2d&c=?"             method="GET" id="mc-embedded-subscribe-form" name="mc-embedded-subscribe-form" novalidate>              <div class="mc-field-group">               <input type="text" name="FNAME" id="mce-FNAME" placeholder="Nome *" required>             </div>              <div class="mc-field-group">               <input type="email" name="EMAIL" id="mce-EMAIL" placeholder="Email *" required>             </div>              <div class="checkbox-group">               <input type="checkbox" id="mce-MMERGE7" name="MMERGE7" value="consentimento" required>               <label for="mce-MMERGE7">Eu concordo em receber comunicações.</label>             </div>              <p id="privacy-text">               Conheça nossa <a href="https://www.unisinos.br/images/documentos/politica-de-privacidade-atual.pdf"                 target="_blank">Política de Privacidade</a>.             </p>              <input type="hidden" name="tags" value="3687108">             <input type="submit" value="Cadastre-se" name="subscribe" id="mc-embedded-subscribe" class="button">            </form>          </div>        </div>      </div>      <div id="mc-toast"></div>      <script>       document.addEventListener("DOMContentLoaded", function () {         const form = document.getElementById("mc-embedded-subscribe-form");         const toast = document.getElementById("mc-toast");          function showToast(message, type = "") {           toast.className = "";           toast.textContent = message;           if (type) toast.classList.add(type);           setTimeout(() => { toast.classList.add("show"); }, 10);           setTimeout(() => { toast.classList.remove("show"); }, 3000);         }          form.addEventListener("submit", function (e) {           e.preventDefault();           if (!form.checkValidity()) { form.reportValidity(); return; }            const script = document.createElement("script");           const params = new URLSearchParams(new FormData(form)).toString();           const callbackName = "mcCallback_" + Math.floor(Math.random() * 1000000);            window[callbackName] = function (data) {             if (data.msg && data.msg.toLowerCase().includes("already subscribed")) {               showToast("E-mail já cadastrado, atualização realizada.", "warning");               form.reset();             } else if (data.result === "success") {               showToast("Inscrição realizada com sucesso!", "success");               form.reset();             } else {               showToast(data.msg || "Ocorreu um erro. Verifique os dados e tente novamente.", "error");             }             document.body.removeChild(script);             delete window[callbackName];           };            script.src = form.action.replace("&c=?", "&c=" + callbackName) + "&" + params;           document.body.appendChild(script);         });       });     </script>    </div> <!-- /mc_embed_shell -->  </div> <!-- /mc_wrapper_container -->		</div>
	        <!-- VIDEOS -->
        		<div class="moduletable">
						
<div class="video_gallery_sidebar">
    <h2>Vídeos IHU</h2>

    <div class="video_list">
        <ul>
                    <li class="activeModal"
            data-src="https://www.youtube.com/embed/3WSqOCHNx70"
            data-title="Domingo de Páscoa - Ano A - Em busca da luz para um olhar Pascal na realidade de ontem e hoje"
            data-modal="video"
            >
                <div class="video_thumb" style="background-image: url('https://img.youtube.com/vi/3WSqOCHNx70/0.jpg');"></div>
                <div class="lastvideos_player">
                    <i class="material-icons">play_circle_outline</i>
                </div>
                <h4>Domingo de Páscoa - Ano A - Em busca da luz para um olhar Pascal na realidade de ontem e hoje</h4>
            </li>
                    </ul>
    </div>
</div>

<div class="modal-overlay">
    <div class="modal-content">
    </div>
    <div class="modal-close-button">
        <i class="material-icons">close</i><p>FECHAR</p>
    </div>
</div>		</div>
	        <!-- REVISTA IHU -->
        		<div class="moduletable">
						<div>
	<div class="ihu_revistaihu_sidebar filters">

		<h2>Revista ihu on-line</h2>

				<a href="http://www.ihuonline.unisinos.br/edicao/558" target="_blank">
			<img src="http://www.ihuonline.unisinos.br/images/stories/edicoes/558/capa.jpg" alt="">
		</a>
		<div class="ihu_revistaihu_sidebar_resume">
			<p>Natal. A poesia mística do Menino Deus no Brasil profundo</p>
		</div>
		<div class="ihu_revistaihu_sidebar_edition">
			<p>Edição: 558</p>
		</div>

		<a class="button-pdr-small" href="http://www.ihuonline.unisinos.br/edicao/558" target="_blank">Leia mais</a>

				<div class="ihu_revistaihu_sidebar_resume">
			<p>O veneno automático e infinito do ódio e suas atualizações no século XXI</p>
		</div>
		<div class="ihu_revistaihu_sidebar_edition">
			<p>Edição: 557</p>
		</div>

		<a class="button-pdr-small" href="http://www.ihuonline.unisinos.br/edicao/557" target="_blank">Leia mais</a>

				<div class="ihu_revistaihu_sidebar_resume">
			<p>Um caleidoscópio chamado Rio Grande do Sul</p>
		</div>
		<div class="ihu_revistaihu_sidebar_edition">
			<p>Edição: 556</p>
		</div>

		<a class="button-pdr-small" href="http://www.ihuonline.unisinos.br/edicao/556" target="_blank">Leia mais</a>

			</div>
</div>		</div>
	
    </div>

    <div class="col-9 col-md-8 news-body" itemprop="articleBody">
        <div class="news-details">
            		<div class="moduletable">
						
<script src="https://apis.google.com/js/platform.js" async defer></script>

<!--  -->

<div class="news-mobile-share">
    <div class="news-sharebuttons">
        <h3 class="hidden-desktop">COMPARTILHAR</h3>
        <ul>
                        <li><a id="facebook_share" href="#"><i class="fa-brands fa-facebook" aria-hidden="true"></i><h4 class="hidden-desktop">FACEBOOK</h4></a></li>
                                    <li>
                <a id="x_share" href="https://x.com/intent/tweet?original_referer=https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2Feventos%2F78-noticias%2F575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam&ref_src=twsrc%5Etfw&text=&tw_p=tweetbutton&url=https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2Feventos%2F78-noticias%2F575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" id="share_button">
                    <i class="fab fa-x-twitter" aria-hidden="true"></i>
                    <h4 class="hidden-desktop">Twitter</h4>
                </a>
            </li>
                                     
                            <li>
                    <a id="linkedin_share"
                    href="https://www.linkedin.com/sharing/share-offsite/?url=https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2Feventos%2F78-noticias%2F575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam"
                    data-action="share/linkedin/share"
                    target="_blank"
                    rel="noopener noreferrer">
                        <i class="fab fa-linkedin" aria-hidden="true"></i>
                        <h4 class="hidden-desktop">LINKEDIN</h4>
                    </a>
                </li>
                                                <li><a id="whatsapp_share" href="https://wa.me/?text=https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam" data-action="share/whatsapp/share"><i class="fab fa-whatsapp" aria-hidden="true"></i><h4 class="hidden-desktop">WHATSAPP</h4></a></li>
            
            
                                <!-- Ícone para impressão em PDF para página de notícias -->
                    <li><a>
                    <i class="fa-solid fa-file-pdf" id="pdf_print" aria-hidden="true" style="cursor:pointer;"></i>
                    <h4 class="hidden-desktop">IMPRIMIR PDF</h4>
                    </a></li>
                                



            <li><a id="navigator_share" href="#" title="O direito de Lula ser candidato e a denúncia do entreguismo: duas frentes complementares que se retroalimentariam" url="https://www.ihu.unisinos.br/eventos/78-noticias/575033-o-direito-de-lula-ser-candidato-e-a-denuncia-do-entreguismo-duas-frentes-complementares-que-se-retroalimentariam"><i class="fas fa-share-alt" aria-hidden="true"></i><h4 class="hidden-desktop">COMPARTILHAR</h4></a></li>
        </ul>

        <div class="mobile-sharebutton-cancel hidden-desktop">
            <p><i class="material-icons">close</i> CANCELAR</p>
        </div>

    </div>
</div>

<div class="button-news-mobile-share">
    <i class="material-icons">share</i>
</div>
 		</div>
	                        <div class="news-publishinfo">
                                    <p>09 Janeiro 2018</p>
                            </div>
        </div>
        <div class="news-font">
            <i class="fa fa-font" aria-hidden="true" data-num="menos"></i>
            <i class="fa fa-font" aria-hidden="true" data-num="mais" style="margin-left: 5px; font-size: 1.3em;"></i>
        </div>
        <div class="news-language">
            <ul>
                                            </ul>
        </div>
        <div class="news-body-content">
            <p>“As prioridades inadiáveis na conjuntura deveriam ser: lutar contra as artimanhas que tentam impedir que <a href="/573001-a-tragedia-do-brasil-hoje-so-lula-e-o-neopentecostalismo-falam-aos-pobres" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Lula</a> seja candidato em 2018 e levantar-se na defesa dos interesses da nação, postos em risco pelo entreguismo mais descarado”, assinala <a href="/78-noticias/568848-uma-direita-funcional-aos-interesses-do-capital-transnacional" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Luiz Alberto Gomez de Souza</a>, sociólogo.</p>
<h3>Eis o artigo.</h3>
<p>Tenho insistido tantas vezes sobre a necessidade de uma <a href="/78-noticias/569177-frente-ampla-nacional" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Frente Ampla Popular, Nacional e Democrática</a>, como surgiu faz alguns anos no <strong>Uruguai</strong>, mais recentemente em <strong>Portugal</strong> e um embrião da mesma nas recentes eleições no <strong>Chile</strong>. Este é um movimento estratégico de médio prazo, a ser animado por setores progressistas, para além de uma frente de esquerdas, partindo de anseios, nem sempre definidos, da base da sociedade, articulando movimentos sociais, populares, pastorais e alternativos, sindicatos, profissionais, intelectuais, artistas e, claro está, lideranças políticas. Uma ampla gama delas vai de um <a href="/noticias/557110-requiao-diz-que-dilma-vacila-qe-plebiscito-ou-a-vaca-vai-pro-brejoq" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Roberto Requião (PMDB)</a> - poucos tem uma atitude nacionalista tão desassombrada -, a setores do <strong>PT</strong> (<strong>Tarso Genro</strong>, <strong>Olívio Dutra</strong>, <strong>Paulo Teixeira</strong>...), do <strong>PC do B</strong> (<strong>Flávio Dino</strong>, <strong>Manuela d’Ávila</strong>...), do <strong>PDT</strong> (<strong>Ciro Gomes</strong>), do <strong>PSOL</strong> (<strong>Luiza Erundina</strong>, <strong>Chico Alencar</strong>, <strong>Jean Willys</strong>...), do <strong>PV</strong> e da <strong>Rede</strong> (<strong>Alessandro Molon</strong> e <strong>Randolfe Rodrigues</strong>).</p>
<p>Para isso, seria necessário costurar pacientemente uma aliança, superando visões dogmáticas ou auto-referidas. Processo difícil, que encontra resistências em algumas máquinas partidárias, tantas vezes movidas principalmente na busca de seu crescimento eleitoral, ou a partir de posições ideológicas abstratas ou de palavras de ordem dogmáticas. Tivemos um exemplo lamentável na eleição para prefeito do <strong>Rio de Janeiro</strong>, com três candidatos disputando o mesmo espaço e permitindo a eleição de <a href="/569754-gestao-crivella-e-a-experiencia-modelo-do-projeto-da-iurd-entrevista-especial-com-renata-menezes-e-livia-reis" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Crivella</a>.</p>
<p>Uma coisa é a construção, mais ou menos lenta, de um processo coletivo, outra as exigências inadiáveis do momento presente que, aliás, em retroalimentação, podem fazer possível o desenvolvimento desse mesmo processo. Olhando apenas o prazo mais longo, podemos esquecer as urgências e as necessidades imediatas, onde se estarão dando, aliás, os embates sociais decisivos.</p>
<p>Dentro de alguns dias, em <strong>Porto Alegre</strong>, por ocasião do <a href="/espiritualidade/comentario-do-evangelho/78-noticias/574566-julgamento-de-lula-a-primeira-data-crucial-da-eleicao-presidencial-de-2018" target="_blank" rel="noopener noreferrer">julgamento de Lula</a> em segunda instância, preparam-se mobilizações na capital gaúcha, mas também em <strong>São Paulo</strong> e em outras cidades. Aqui o democrático é central. Independente de quem se trate, há uma violação do direito de um candidato, baseada em provas sem consistência. Atenta-se à legalidade e à legitimidade.</p>
<p>Além disso e principalmente, no caso atual, se trata do dirigente político com maior apoio popular (mais de 40%) que, sem provas sérias, poderá perder seus direitos políticos. Estamos diante de um golpe contra o sistema democrático, na esteira do que já vem de dando desde o impeachment de <strong>Dilma Rousseff</strong> e que torna este governo ilegítimo e amplamente impopular (3% de aprovação). Há, pois, uma luta imediata e ineludível: o direito de <a href="/78-noticias/568935-considero-lula-um-lider-nao-um-chefe-diz-tarso" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Lula</a> ser candidato. Aqui, vista sua trajetória, a dimensão popular é central.</p>
<p>Temos assim, diante de nós, um movimento golpista, ao arrepio de qualquer norma do direito, como vem sendo denunciado em uma carta à comunidade jurídica internacional, elaborada por cerca de 600 juristas, com mais de 3.600 apoiadores. Ali se denuncia a prática de “<em>lawfare</em>”, isto é, o uso indevido de recursos jurídicos que escondem uma perseguição política. Indica o texto que “o <strong>Estado de Direito</strong>... está sendo corroído depois do Golpe contra a Presidenta <strong>Dilma</strong>”. E desoculta o “‘aparelhamento’ das medidas anticorrupção para fins de instrumentalização política... Fazem-no especialmente, para atacar a figura do <strong>Presidente Lula</strong>, visando anular sua participação no próximo <a href="/78-noticias/571818-pt-estuda-boicotar-eleicoes-de-2018-se-lula-nao-puder-ser-candidato" target="_blank" rel="noopener noreferrer">pleito presidencial</a>”. E elenca seis elementos, de fato e de direito, que caracterizam este processo de perversão e de diluição das funções institucionais do processo democrático. Entre muitos, assinam <strong>Tarso Genro</strong>, <strong>Celso Amorim</strong>, <strong>João Pedro Stédile</strong> e o pensador português <strong>Boaventura de Sousa Santos</strong>.</p>
<p>Mas essa manifestação, que denuncia a violação do estado de exceção, poderia e deveria estar articulada com a denúncia de outra situação ilegítima e criminosa: o país está sendo sucateado. Temos aí a dimensão nacional. Se em torno a <a href="/78-noticias/569723-brasil-sem-lula-em-2018-quem-ganharia-e-quem-perderia-no-xadrez-politico" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Lula</a> se dá um movimento popular e democrático, outra articulação complementar deveria fermentar nas bases na sociedade, numa direção nacionalista.</p>
<p>Que falta faz um <a href="/entrevistas/11342-%60o-brizola-e-um-mito-nacional%60-entrevista-especial-com-tabajara-ruas" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Brizola</a>, radicalmente patriota, para chamar-nos a atenção sobre o perigo da desconstrução da nação, quando o país vai sendo entregue às grandes petroleiras e se alinha vergonhosamente como sócio menor dos poderes dominantes internacionais, subordinado ao capital especulativo predador. Lembram-se das declarações reiteradas de <strong>Brizola</strong> sobre as “perdas internacionais”, denunciando a manutenção de uma estrutura produtiva subdesenvolvida? Acadêmicos e políticos cosmopolitas sem compromisso com o país tentavam, com ironia e segundas intenções, desclassificar a cruzada brizolista.</p>
<p>Durante os períodos <strong>Lula-Dilma</strong>, uma política independente, com <strong>Celso Amorim</strong>, <strong>Samuel Pinheiro Guimarães</strong> e <strong>Marco Aurélio Garcia</strong>, fortaleceu a presença do <strong>Brasil</strong> na <strong>América Latina</strong> e entre os países emergentes. Mas é verdade que <a href="/78-noticias/559704-temem-que-o-povo-me-eleja-em-2018-afirma-lula-ao-papa-francisco" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Lula</a>, antigo líder operário, tinha um discurso muito mais social do que nacional. O elogio de <strong>Obama</strong> (“esse é o homem”) dificilmente seria dirigido por um presidente americano a um <strong>Brizola</strong> nacionalista. <strong>Lula</strong> ameaçava principalmente os setores dominantes de um <strong>Brasil</strong> vergonhosamente desigual. Daí quererem afastá-lo do cenário político.</p>
<p>O juiz <a href="/78-noticias/569820-moro-condena-lula-a-disputa-pela-agenda-pre-2018-e-o-multiplo-conflito" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Moro</a> cumpriu fielmente o papel que lhe foi assinalado por esses setores, com a condenação de <strong>Lula</strong> em primeira instância, na sua “república” de <strong>Curitiba</strong> (lembrar a “república” do Galeão de 1954). Indícios inconsistentes, sobre as não provadas propriedades de um apartamento e de um sítio, eram acusações ridículas e sem fundamento, diante dos milhões que escorrem das mãos de Aécio Neves e das joias de <strong>Sérgio Cabral</strong>.</p>
<p>Agora, o risco da condenação de <strong>Lula</strong> na segunda instância, poderá provocar um movimento de indignação popular. É o que assusta o prefeito de <strong>Porto Alegre</strong>, que pediu presença militar durante o julgamento. Os grandes processos históricos de contestação tem normalmente um momento detonador, às vezes quase despercebido em seus inícios. A morte de <strong>Getúlio</strong> sinalizou esse movimento, daquela vez fulminante. Os cara-pintadas diante de <strong>Collor</strong> ou o <strong>Movimento pelo Passe Livre (MPL)</strong>, acenderam fagulhas, ainda que sem continuidade. A explosão dos protestos, para adquirir consistência, deve desdobrar-se num processo continuado e crescentemente visível.</p>
<p>No caso atual, estamos diante do arbítrio que quer tirar <a href="/78-noticias/560167-denuncia-contra-lula-faz-narrativa-para-criminalizar-o-mandato" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Lula</a> do processo eleitoral, o político com enorme carisma e perspicácia e com crescente apoio popular. Os poderes dominantes talvez não de atrevam a leva-lo à prisão – fazendo-o mártir, lembrando mais uma vez 1954 -, mas tratarão sinuosamente de expulsá-lo da contenda eleitoral. </p>
<p>Qualquer um dos casos (inelegibilidade e/ou prisão), poderia ser um fator deflagrador de um processo de forte mobilização. O desafio será fazer com que seja um movimento que se alastre e se amplifique, e não uma agitação efêmera sem amanhã, dissolvendo-se logo adiante. Como levar a um impacto multiplicador com continuidade e forte incidência política?</p>
<p>Neste momento são importantes as lideranças políticas, para captar movimentos de contestação fermentando na sociedade civil e então lançá-los na arena política. Elas não criam normalmente um processo de cima para baixo e é bom que assim seja. Este último pode ir irrompendo, inesperado e subversivo, nos interstícios da sociedade. Entretanto, essas lideranças deveriam ter a sensibilidade e a acuidade para apoiar e articular as práticas contestadoras emergentes, que os meios de comunicação vão querer ignorar ou abafar a qualquer custo.</p>
<p>Não se trata de partir do zero, mas de saber auscultar o que já pode estar em marcha no “<em>underground</em>”, talvez muitas vezes com pouca visibilidade. Num livro de 2003 eu coloquei como título: “<em><strong>A utopia surgindo no meio de nós</strong></em>” (<strong>Mauad</strong>). É só saber pressenti-la nas práticas concretas em curso.</p>
<p>Resumindo, as prioridades inadiáveis na conjuntura deveriam ser: lutar contra as artimanhas que tentam impedir que <strong>Lula</strong> seja candidato em 2018 e levantar-se na defesa dos interesses da nação, postos em risco pelo entreguismo mais descarado.</p>
<h3>Leia mais</h3>
<ul>
<li><a href="/categorias/574957-prefeito-de-porto-alegre-pede-exercito-para-julgamento-de-lula">Prefeito de Porto Alegre pede Exército para julgamento de Lula</a></li>
<li><a href="/categorias/574824-como-lei-apoiada-por-lula-e-pelo-pt-pode-tira-lo-das-eleicoes-presidenciais">Como lei apoiada por Lula e pelo PT pode tirá-lo das eleições presidenciais</a></li>
<li><a href="/categorias/574566-julgamento-de-lula-a-primeira-data-crucial-da-eleicao-presidencial-de-2018">Julgamento de Lula, a primeira data crucial da eleição presidencial de 2018</a></li>
<li><a href="/categorias/574509-discurso-da-esquerda-nao-da-a-lula-a-menor-chance-de-fazer-bom-governo">Discurso da esquerda não dá a Lula a menor chance de fazer bom governo</a></li>
<li><a href="/categorias/574294-lula-quer-fazer-nova-carta-aos-brasileiros">Lula quer fazer nova carta aos brasileiros</a></li>
<li><a href="/categorias/159-entrevistas/573001-a-tragedia-do-brasil-hoje-so-lula-e-o-neopentecostalismo-falam-a-grande-massa-dos-pobres-entrevista-especial-com-adriano-pilatti">A tragédia do Brasil hoje: só Lula e o neopentecostalismo falam à grande massa dos pobres. Entrevista especial com Adriano Pilatti</a></li>
<li><a href="/categorias/573344-o-perdao-estrategico-de-lula-aos-golpistas">O perdão estratégico de Lula aos golpistas</a></li>
<li><a href="/categorias/571818-pt-estuda-boicotar-eleicoes-de-2018-se-lula-nao-puder-ser-candidato">PT estuda boicotar eleições de 2018 se Lula não puder ser candidato</a></li>
<li><a href="/categorias/569820-moro-condena-lula-a-disputa-pela-agenda-pre-2018-e-o-multiplo-conflito">Moro condena Lula, a disputa pela agenda pré-2018 e o múltiplo conflito</a></li>
<li><a href="/categorias/573560-cenario-das-eleicoes-de-2018-sera-parecido-com-o-de-1989-diz-professor">'Cenário das eleições de 2018 será parecido com o de 1989', diz professor</a></li>
<li><a href="/categorias/572419-na-ultima-hora-congresso-abre-caminho-a-censura-nas-redes-nas-eleicoes-2018">Na última hora, Congresso abre caminho à censura nas redes nas eleições 2018</a></li>
<li><a href="/categorias/571818-pt-estuda-boicotar-eleicoes-de-2018-se-lula-nao-puder-ser-candidato">PT estuda boicotar eleições de 2018 se Lula não puder ser candidato</a></li>
<li><a href="/categorias/571038-nao-havera-2018">Não haverá 2018</a></li>
<li><a href="/categorias/568935-considero-lula-um-lider-nao-um-chefe-diz-tarso">'Considero Lula um líder, não um chefe', diz Tarso</a></li>
<li><a href="/categorias/569723-brasil-sem-lula-em-2018-quem-ganharia-e-quem-perderia-no-xadrez-politico">Brasil sem Lula em 2018: quem ganharia e quem perderia no xadrez político</a></li>
<li><a href="/categorias/559704-temem-que-o-povo-me-eleja-em-2018-afirma-lula-ao-papa-francisco">“Temem que o povo me eleja em 2018”, afirma Lula ao papa Francisco</a></li>
<li><a href="/categorias/560167-denuncia-contra-lula-faz-narrativa-para-criminalizar-o-mandato">“Denúncia contra Lula faz narrativa para criminalizar o mandato”</a></li>
</ul>             <!-- COMUNICAR ERRO -->
            		<div class="moduletable">
						</br> <a href="https://forms.office.com/r/9dd9HqL4NG" target="_blank" rel="noopener noreferrer" style="text-decoration: none;">   <button style="background-color: #d3d3d3; color: black; padding: 8px 16px; border: none; border-radius: 5px; font-size: 14px; cursor: pointer; display: flex; align-items: center;">     <span style="margin-right: 8px;">⚠️</span> Comunicar erro   </button> </a>		</div>
	            <!-- /COMUNICAR ERRO -->
        </div>
    </div>
</div>

<!-- NOTICIAS RELACIONADAS -->
		<div class="moduletable">
						
<div class="news-related">
    <div class="container">
        <span class="title-line"></span>
        <h2>Notícias relacionadas</h2>
        <ul>
            
                
                <li class="col-3 col-md-2">
                                            <h3>Sueldo mínimo: dos décadas de efectos positivos sobre la reducción de la pobreza y de la desigualdad. Entrevista con Alessandra Scalioni (IHU/Adital)</h3>
                        <p>“No se debe apenas considerar las contribuciones de patrones y empleados como recaudación de la Jubilación, sino también la p[...]</p>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/161-noticias-espanol/556222-sueldo-minimo-dos-decadas-de-efectos-positivos-sobre-la-reduccion-de-la-pobreza-y-de-la-desigualdad-entrevista-con-alessandra-scalioni-ihuadital">LER MAIS</a>
                </li>

            
                
                <li class="col-3 col-md-2">
                                            <div class="news-thumb-image">
                            <img src="/images/ihu/banco/indigenas/atl2018_foto_christian_braga_midia_ninja.jpg" alt="" title="A ambígua e ineficiente política indigenista brasileira. Entrevista especial com Egydio Schwade" />
                        </div>
                        <h3>A ambígua e ineficiente política indigenista brasileira. Entrevista especial com Egydio Schwade</h3>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/159-entrevistas/549858-a-ambigua-e-ineficiente-politica-indigenista-brasileira-entrevista-especial-com-egydio-schwade">LER MAIS</a>
                </li>

            
                
                <li class="col-3 col-md-2">
                                            <div class="news-thumb-image">
                            <img src="/images/ihu/2019/07/11_07_votacao_impeachent_agencia_brasil.jpg" alt="" title=""A democracia brasileira é chata. Não entusiasma ninguém". Entrevista especial com Francisco de Oliveira" />
                        </div>
                        <h3>"A democracia brasileira é chata. Não entusiasma ninguém". Entrevista especial com Francisco de Oliveira</h3>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/159-entrevistas/545944-entrevista-especial-com-francisco-de-oliveira">LER MAIS</a>
                </li>

            
                
                <li class="col-3 col-md-2">
                                            <h3>A política, quando é feita pelos novos usurpadores do Estado, é permitida</h3>
                        <p>“Não estaria no horizonte de um grego, nem em seu pior pesadelo, usar as Olimpíadas, espaço no qual se celebrava a excelênci[...]</p>
                                        <a class="button-pdr-small" href="/categorias/185-noticias-2016/558812-a-politica-quando-e-feita-pelos-novos-usurpadores-do-estado-e-permitida">LER MAIS</a>
                </li>

            
        </ul>
    </div>
</div>
		</div>
	<!-- /NOTICIAS RELACIONADAS -->

<!-- NOTICIAS CATEGORIA -->
<!-- /NOTICIAS CATEGORIA -->

<div class="news-comments">
<!-- COMENTÁRIOS ASAV -->
<!-- COMENTÁRIOS ASAV -->
</div>



</div>


    <!-- Footer -->
    <footer>
        <div class="footer-sitemap">
            <div class="container">
                		<div class="moduletable">
						<ul class="nav menu">
    <li class="item-101 menu-top"><a href="/" class="footerHidden">Início</a></li><li class="item-118 menu-top deeper parent"><a href="#" >Sobre o IHU</a><ul class="nav-child small"><li class="item-119"><a href="/sobre-o-ihu/genese-missao-e-rotas" >Gênese, missão e rotas</a></li><li class="item-120"><a href="/sobre-o-ihu/sala-ignacio-ellacuria" >Sala Ignacio Ellacuría e Companheiros</a></li><li class="item-122 deeper subparent"><a href="http://www.asav.org.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Rede SJ-Cias</a><ul class="nav-subchild small"><li class="item-214"><a href="http://www.asav.org.br/cciassao-leopoldo/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">CCIAS</a></li><li class="item-123"><a href="/sobre-o-ihu/rede-sjcias/cepat" >CEPAT</a></li></ul></li></ul></li><li class="item-124 menu-top deeper parent"><a href="#" >Programas</a><ul class="nav-child small"><li class="item-126"><a href="http://www.ihu.unisinos.br/observasinos/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Observasinos</a></li><li class="item-127"><a href="/programas/teologia-publica" >Teologia Pública</a></li><li class="item-128"><a href="/programas/ihu-fronteiras" >IHU Fronteiras</a></li><li class="item-129"><a href="/programas/repensando-a-economia" >Repensando a Economia</a></li><li class="item-130"><a href="/programas/sociedade-sustentavel" >Sociedade Sustentável</a></li></ul></li><li class="item-218 menu-top deeper parent"><a href="#" >Notícias</a><ul class="nav-child small"><li class="item-104"><a href="/maisnoticias/noticias" >Mais notícias</a></li><li class="item-231"><a href="/maisnoticias/entrevistas" >Entrevistas</a></li><li class="item-232"><a href="/maisnoticias/paginas-especiais" >Páginas especiais</a></li><li class="item-233"><a href="/maisnoticias/jornalismo-experimental" >Jornalismo Experimental</a></li><li class="item-260"><a href="https://open.spotify.com/show/5Rrhf1tcfIrxuHTob2gD5C?si=4f591b7c461b4798" target="_blank" rel="noopener noreferrer">IHUCAST</a></li></ul></li><li class="item-125 menu-top deeper parent"><a href="#" >Publicações</a><ul class="nav-child small"><li class="item-213"><a href="/publicacoes/mais-publicacoes" >Mais publicações</a></li><li class="item-212"><a href="http://www.ihuonline.unisinos.br/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Revista IHU On-Line</a></li></ul></li><li class="item-134 current active menu-top"><a href="/eventos" >Eventos</a></li><li class="item-135 menu-top deeper parent"><a href="#" >Espiritualidade</a><ul class="nav-child small"><li class="item-138"><a href="/espiritualidade/comentario-do-evangelho" >Comentário do Evangelho</a></li><li class="item-222"><a href="/espiritualidade/ministerio-da-palavra-na-voz-das-mulheres" >Ministério da palavra na voz das Mulheres</a></li><li class="item-141"><a href="/espiritualidade/oracoes-interreligiosas-ilustradas" >Orações Inter-Religiosas Ilustradas</a></li><li class="item-219"><a href="/espiritualidade/martirologio-latino-americano" >Martirológio Latino-Americano</a></li><li class="item-226"><a href="/espiritualidade/sinodo-pan-amazonico" >Sínodo Pan-Amazônico</a></li><li class="item-227"><a href="/espiritualidade/mulheres-na-igreja" >Mulheres na Igreja</a></li></ul></li><li class="item-143 menu-top"><a href="/contato" class="footerHidden">Contato</a></li></ul>
		</div>
	
            </div>
        </div>

        <div class="footerbar">
            <div class="container">
                <div class="footerbar-logo">
                    <a href="/"><img src="https://www.ihu.unisinos.br/images/ihu/svg/ihu-logo-white.svg" alt="" /></a>
                </div>
                <div class="footerbar-address">
                    <p><p>Av. Unisinos, 950 - São Leopoldo - RS<br /> CEP 93.022-750<br /> Fone: +55 51 3590-8213<br />humanitas@unisinos.br<br /> Copyright © 2016 - IHU - Todos direitos reservados</p></p>
                </div>
            </div>
        </div>
    </footer>
    <!-- /Footer -->

    
</body>
</html>
